SON DAKİKA
Türkiye'de 26 bin 145 kişinin Kovid-19 testi pozitif çıktı, 193 kişi hayatını kaybetti
İskoçlar bağımsızlık için yürüdü
Norveç'te Kovid-19 önlemleri kaldırıldı
Türkiye uygulanan aşı dozu sayısında dünyada 7. sırada
Meclis yeni yasama yılına hazırlanıyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan: TEKNOFEST'in genç mucitleri, 2053 ve 2071 Türkiye'sinin mimarları olacak
'Bozkırın Tezenesi' Neşet Ertaş Kırşehir'deki mezarı başında anıldı
TEKNOFEST'in 'mucit çocukları' engelli dostu teknolojilerini sergiliyor
Bakan Özer: TEKNOFEST, çocuklarımız ve gençlerimiz için çok büyük kazanç sağlayacak
İş yoğunluğunu azaltmak için uygulamaya alınan konsept nüfus müdürlüklerinin sayısı artıyor
Türk Kızılaydan Manavgat'taki yangından zarar gören ailelere küçükbaş hayvan yardımı
MEB okulları yardımcı kaynaklar konusunda uyardı
İstanbul'da av sezonunun bereketli başlaması balık fiyatlarına da yansıdı
Avustralya’da son 24 saatte Kovid-19’dan 12 kişi hayatını kaybetti
Başkentte jandarma ekipleri, çeşitli suçları işledikleri iddiasıyla 24 zanlıyı yakaladı
Yeni Türkevi, 27 Eylül'den itibaren konsolosluk hizmetleri sunmaya başlayacak
Avustralya Başbakanı Morrison, Quad inisiyatifini “büyük bir ortaklık” olarak tanımladı
Yemen'in geçici başkenti Aden'e, yakıt sıkıntısı nedeniyle elektrik verilemiyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Ülkemiz iklim kriziyle mücadelede üzerine düşeni yapmaya devam edecek
Türkiye'nin ikinci rahim naklinin yapıldığı Havva Erdem taburcu edildi
Dolar 8,8689
Euro 10,4740
Altın 499,21
BİST 1.385
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kayseri 22°C
Az Bulutlu
Kayseri
22°C
Az Bulutlu
Pts 23°C
Sal 22°C
Çar 22°C
Per 21°C

Darbe sürecinde dedesi ve anneannesi intihar eden Mim Kemal Öke 27 Mayıs'ı anlattı

27 Mayıs 1960 darbesinin tanığı ve Demokrat Parti kurucularından Ekrem Hayri Üstündağ’ın torunu Prof. Dr. Mim Kemal Öke, darbe sürecinde ailesinde yaşananları anlattı.

Darbe sürecinde dedesi ve anneannesi intihar eden Mim Kemal Öke 27 Mayıs'ı anlattı
A+
A-
26.05.2021
196
ABONE OL

İSTANBUL (AA) – Prof. Dr. Mim Kemal Öke, AA muhabirine yaptığı açıklamada, anne tarafından büyük dedesi Ekrem Hayri Üstündağ’ın Demokrat Parti’nin kurucusu olduğunu ve partinin, dedesinin Çeşme’deki evinde kurulduğunu söyledi.

Öke, 1950’lere giden yolda İsmet Paşa idaresinin ülkey​​​​​​​i giderek istibdada götürdüğünü ifade ederek, “Dedem, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekiliyken onun başkanlığında 11 kişi bir takrir belirleyip böyle giderse bu işin sonu iyi olmayacağını belirterek demokrasi ateşi uyandırıyor. CHP içinde dönüşüm olmadığından dolayı kendi partilerini (Demokrat Parti) kuruyor.” dedi

1960 darbesine giden süreçte ailede dramatik olaylar yaşandı

Kapalı tasnif, açık oylama şeklinde yapılan 1946 seçimlerini Demokrat Parti’nin kazanmasına rağmen oyların CHP’ye çıktığının gösterildiğini belirten Öke, şöyle devam etti:

“Bu sıralarda annemin babası, benim dedem, Bülent Üstündağ, Demokrat İzmir gazetesinin genel yayın müdürlüğünü yapıyor. Dedem askerde ve ihtiyat zabiti. Bu yüzden anneannem de gazetede genel yayın müdürü ve sorumlu müdür olarak görünüyor. Dedem, gazetede bir yazı yazıyor. Parlamento için ‘Böyle parlamento olmaz’ diyor. Bunun sonucunda anneannem gazetenin mesulü görüldüğü için hapse atılıyor. O sürede anneannem hamiledir ve teyzemi hapishanede doğurma mecburiyetinde kalıyor. Dedem, bunu kendisine yediremiyor, annemle vedalaştıktan sonra beylik tabancasını şakağına götürüyor ve 10 Kasım 1946’da intihar ediyor.”

Anneannesinin ciddi travma geçirdiğini, bu travmanın kalıcı izler bıraktığını, depresyona sürüklendiğini ve tedaviye muhtaç olduğunu anlatan Öke, “Anneannem de yine bir 10 Kasım günü dayanamadı ve kendini pencereden attı. Annemin baba figürünü hatırladığı vakit acılar çektiğini ve ondan sonraki safhalar anneannemin hapishanede yaşadıklarını anlatmak bile istemiyorum. Aile içerisinde demokrasi mücadelesinin getirdiği dram vardı.” dedi.

“İdamlar aile üzerinde travmalar meydana getirdi”

Ailesinin bir tarafının CHP’li, bir tarafının da Demokrat Partili olduğunu aktaran Öke, onlar arasındaki ilişkilerin ailedeki yaşantıyı nasıl etkilediği şöyle ifade etti:

“1960 darbesi geldiğinde evin içerisindeki hava dikkat çekiciydi. Radyoda ‘Yassıada Saati’ vardı. Orada, ‘Şimdi sanıklar geldi.’ anonsu duyulurdu. Babam, ‘Hemen kapat, bunu izlemeyelim.’ derdi. Çünkü annem çok etkileniyordu. Hepsi evimize girip çıkmış insanlardı ve idamla yargılanıyorlardı. İdamlar aile üzerinde travmalar meydana getirdi.”

Öke, 1960 darbesi sürecinin aile açısından çok acı geçtiğini kaydederek, “Menderes ve arkadaşları için her zaman iadeiitibar beklediler. 1960’daki darbe kanaatleri baskı altında tutmuştu. Demokrat Parti’nin iyi şeyler yaptığını söyleyemezdiniz. Bizimkiler cesaret gösterip ayakta kaldılar. Ben de torun olarak yaşananları yazdım.” ifadelerini kullandı.

İdamların gerçekleştiği gün kimsenin sesini çıkaramadığını ve beş yaşındaki çocuğun bile dışarıdaki baskıyı hissedebildiğini anlatan Öke, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sindirilmiş, kıstırılmış bir ülke vardı. Cunta, insanları çok korkutmuştu. Sokaklar inzibatlarla doluydu, sokağa çıkma yasakları giderek artmaya başlamıştı. Günlük hayatınızı idame ettirebilmek için sokağa çıktığınızda ciddi yaptırımla karşılaşabilirdiniz. 6 ay önce Menderes’i alkışlayanlar bir anda dönüş yaptılar. Üniversiteler CHP’nin sözcüsü gibi ortaya dökülmeye başladılar. Dolayısıyla Demokrat Parti’ye inananlar geride kaldı. Bu durumun kırılması ancak 1965’lerden sonra Adalet Partisi’nin ortaya çıkışıyla mümkün oldu.”

“Bir tarafta ülkeler fetheden kahraman asker, öteki taraftan başbakan asan cuntacı asker”

Öke, Yassıada’daki idamlardan sonra babasıyla aralarında geçen bazı konuşmaları da anlattı.

Babasının “asker” dendiği vakit ağladığını belirten Öke, “Babama ‘asker’ dendiğinde Malazgirt, Oğuz Kaan, Yavuz Sultan Selim aklına gelirdi. Babamın anlattığı asker böylesine bir asker, sokağa çıktığınızda farklı bir asker. Bir tarafta ülkeler fetheden kahraman asker, öteki taraftan başbakan asan cuntacı asker. Kendime geldiğim vakit babama, ‘Hangi asker gerçek asker, bizim Türk askerimiz?’ diye sordum. Babam bu soruya cevap vermedi.” diye konuştu.

“15 Temmuz darbe girişimi cüretinin tohumu 1960’da ekildi”

Öke, 40 senelik hocalık hayatında Türk Siyasal Hayatı dersi verdiğini belirterek, şunları kaydetti:

“10 sene önce yönetime gittim, ‘Bana Türk Siyasal Hayatı dersi vermeyin, darbeleri anlatmaktan bezdim, beni karamsar yapıyor. Türkiye’de demokrasinin geliştiğini görmek istiyorum. Her 10 yılda bir darbe olan, geçmişinden öğrenmeyen ülke, demokrasinin kendi ülkenizde gelişeceğini görmeden bazı şeylere katlanabilmek çok zor.’ dedim.”

Ailesinin 1960 darbesini en büyük acılarla yaşadığını dile getiren Öke, “60’lardaki darbe teşebbüslerini görmüş, 71’i yaşamış, 80’i askerde yaşamış biriyim. Muhtıraları, post-modern darbeleri, darbemsi şeyleri, 28 Şubat’ı gördük. Türkiye Cumhuriyeti açısından en kötü darbe girişimi 15 Temmuz’du. Allah bizi korudu, yöneticilerimiz bizi dirayetle bu kuyudan çıkarttılar. Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere dış güçlerin 1960’da yapamadıklarını 15 Temmuz’da gerçekleştireceklerdi. Türkiye çok tehlikeli virajdan döndü. 15 Temmuz darbe girişimi cüretinin tohumu 1960’da ekildi.” ifadelerini kullandı.

ETİKETLER:
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.